Ljósmæður starfa víða og taka sér ýmislegt fyrir hendur. Á undanförnum árum hafa hlaðvörp af ýmsum toga notið vaxandi vinsælda og hafa íslenskar ljósmæður í auknum mæli nýtt sér miðilinn á skapandi hátt til að miðla þekkingu, deila reynslu og skapa vettvang fyrir opna umræðu um málefni sem snerta barneignir, fæðingar og kynheilbrigði. Ljósmæðrablaðið hefur tekið saman umfjöllun um hlaðvörp í umsjá ljósmæðra og hvetur áhugasama lesendur til að leggja við hlustir.
Fyrst ber að nefna Legvarpið, sem ljósmæðurnar Stefanía Ósk Margeirsdóttir og Sunna María Helgadóttir hafa stýrt frá árinu 2019. Hugmyndin kviknaði á sumardegi í Svíþjóð þegar þær voru enn í námi og veltu fyrir sér hversu margt af því sem þær voru að læra væri lítt aðgengilegt almenningi. Þær upplifðu ítrekað að spurningin „af hverju vita þetta ekki allir?“ ætti við um efnið sem þær kynntust í náminu og úr varð að þær ákváðu að leggja sitt af mörkum til að breiða út þekkingu með hlaðvarpsforminu. Frá upphafi hefur hlaðvarpið verið vettvangur þar sem ljósmæðratengd málefni eru rædd á opinn og persónulegan hátt, með blöndu af fræðslu og spjalli. Þær hafa gefið út fjölda þátta þar sem tekið er á bæði hefðbundnum og viðkvæmari viðfangsefnum. Þar má nefna umræðu um sársaukaupplifun í fæðingu, mænurótardeyfingu, brjóstagjöf og val á fæðingarstað, en einnig þætti sem fjalla til dæmis um offitu á meðgöngu og áhrif nikótínnotkunar á nýbura. Þá hafa þær fengið til sín fjölbreytta gesti, bæði fagfólk og einstaklinga með eigin reynslu, sem gefur umræðunni aukna dýpt. Innan Legvarpsins hafa einnig orðið til sérstakar þáttaraðir, svo sem Ljósmæðralíf, þar sem ljósmæður segja frá störfum sínum erlendis, og Litið um öxl, þar sem reyndar ljósmæður líta yfir feril sinn og þróun fagsins. Auk þess hefur hlaðvarpið tekið fyrir kynheilbrigði í víðu samhengi með þáttum á borð við Píku-pælingar og aðra umræðu sem snertir líkama og heilsu.
Nýlega hóf göngu sína hlaðvarpið Ljósmæðrarýmið, sem ljósmæðurnar Hafdís Guðnadóttir og Oddný Silja Friðriksdóttir stýra. Þar skapa þær rými fyrir opið og einlægt spjall um meðgöngu, fæðingar og fyrstu skrefin í foreldrahlutverkinu. Í þáttunum fá þær til sín gesti sem deila fjölbreyttum og persónulegum fæðingarsögum sem varpa ljósi á ólíka upplifun einstaklinga og undirstrika að engar tvær fæðingar eru eins. Rauði þráður hlaðvarpsins er að draga fram jákvæða upplifun af fæðingu og auka vægi slíkra frásagna í samfélagslegri umræðu. Hafdís og Oddný hafa bent á að slíkar sögur fái oft minna rými og leitast því við að skapa mótvægi þar sem fæðing er einnig sýnd sem styrkjandi og valdeflandi lífsreynsla. Áhersla er lögð á að halda umræðunni raunhæfri og heiðarlegri, þar sem pláss er bæði fyrir áskoranir og jákvæða upplifun. Auk persónulegra frásagna gegnir Ljósmæðrarýmið einnig fræðsluhlutverki. Með því að útskýra ferli meðgöngu og fæðingar á aðgengilegan hátt og ræða tilfinningar, væntingar og undirbúning leitast þær við að efla öryggi og sjálfstraust verðandi foreldra. Undirliggjandi er sú trú að aukin þekking og opnari umræða geti haft raunveruleg áhrif á upplifun einstaklinga af fæðingu og gert fólk betur í stakk búið til að takast á við það sem fram undan er. Þannig sameinar hlaðvarpið faglega þekkingu ljósmæðra og kraft persónulegra frásagna í miðli sem er bæði fræðandi og mannlegur og bætir við mikilvægu sjónarhorni í íslenska umræðu um fæðingar og foreldrahlutverk.
Ljósmæðrarýmið er ekki frumraun Oddnýjar í hlaðvarpsheiminum, en á meðan á námi hennar stóð hélt hún úti hlaðvarpinu Brjóstkastið ásamt Stefaníu Elsu Jónsdóttur. Á þeim tíma voru þær báðar í fæðingarorlofi og fjölluðu þættirnir þeirra um brjóstagjöf, móðurhlutverkið og lífið með ungabarn. Umræðan var persónuleg og ófilteruð, þar sem þær deildu eigin reynslu samhliða fræðslu og tóku fyrir bæði gleði og áskoranir sem fylgja fyrstu mánuðunum eftir fæðingu. Þættirnir tóku á fjölbreyttum þáttum brjóstagjafar, þar á meðal hvernig brjóstagjöf virkar, stálma og brjóstamjólk, auk umfjöllunar um brjóstagjöf og svefn, hármissi eftir fæðingu og undirbúning fyrir brjóstagjöf. Þá voru einnig ræddar áskoranir, svo sem þegar brjóstagjöf gengur ekki upp, ásamt persónulegum reynslusögum þáttastjórnenda. Brjóstkastið skapaði þannig vettvang fyrir opna og heiðarlega umræðu um efni sem oft er lítið rætt á hreinskilinn hátt og lagði áherslu á að normalísera ólíkar upplifanir mæðra. Með því studdi hlaðvarpið aðrar konur í svipaðri stöðu með því að miðla reynslu, fræðslu og hvatningu. Þó svo að liðinn sé töluverður tími síðan síðasti þáttur kom út eru þættirnir enn aðgengilegir á hlaðvarpsveitum.
Að þessu leyti endurspegla hlaðvörpin ekki aðeins breidd ljósmæðrastéttarinnar heldur einnig vilja hennar til þess að taka virkan þátt í samfélagslegri umræðu. Með því að nýta hlaðvarpsformið stuðla ljósmæður að nærveru og samtali við konur á fjölbreyttari hátt og skapa aðgengilegan vettvang þar sem rými er fyrir fjölbreyttar sögur, ólíka reynslu og faglega þekkingu. Samtal sem getur bæði verið upplýsandi og styrkjandi fyrir konur og ekki síður okkur ljósmæður.