Félagslífið vorið 2025
Höfundur: Unnur Berglind Friðriksdóttir
Það er alltaf gaman að skrifa fréttir um félagslífið
hjá Ljósmæðrafélagi Íslands og rifja upp það sem við
ljós mæður höfum verið að gera undanfarna mánuði.
Í janúar var haldið nálastungunámskeið þar sem
Guðlaug María, sérfræðingur okkar ljósmæðra í nálastungum
var með tvö námskeið, eitt í Reykjavík og
annað á Akureyri. Færri komust að en vildu á námskeiðin
og líklegt að stutt bið verði í næstu grunn nám
skeið. Þá er sömuleiðis kominn tími til að halda
upp rifjunar-/endurmenntunar-námskeið fyrir þær
ljós mæður sem hafa áður lært nálastungur.
Í upphafi árs var kjarakönnun lögð fyrir félagskonur
Ljósmæðrafélagsins svipaða þeirri frá fyrra
ári. Því miður virðist staðan óbreytt hjá ljósmæðrum:
starfs aðstæður eru ekki góðar og hið daglega álag of
mikið. Niður stöðurnar höfum við kynnt fyrir nýjum
heil brigðis ráðherra, sem mun vonandi beita sér fyrir
úrbótum. Ljós mæðra félagið hefur ákveðið að taka
þátt í stórri og ítarlegri norrænni rannsókn á starfs aðstæðum
og líðan ljós mæðra í sam starfi við Malin
Hanson, sem er prófessor í ljós móður fræði við Háskólann
í Gauta borg. Malin Hanson var einn af
lykil fyrir lesurum á norrænu ráð stefnunni sem nýlega
fór fram í Kaup manna höfn þar sem hún flutti áhrifaríkan
fyrir lestur undir yfir skriftinni Faglegt hugrekki í
ljósmóðurfræði. Í fyrir lestrinum fjallaði Malin um stöðu
ljós mæðra í fortíð, nútíð og framtíð. Hún kynnti sömu leiðis
hluta af niður stöðum þessarar rann sóknar sem
nú þegar hefur verið fram kvæmd í Svíþjóð, en þar
hefur verið við varandi ljós mæðra skortur undanfarin
ár. Niður stöðurnar voru sláandi, en til að mynda þá
er ein af hverjum fjórum ljós mæðrum þar í landi sem
hættir að starfa við ljós móður störf, einungis helmingur
vinnur fulla vinnu, veikinda tíðni er há og almennt er
mjög mikið álag í ljós móður starfinu. Lilja Þórunn
Þorgeirs dóttir ljós móðir við Háskólann í Borås og
Berglind Hálfdáns dóttir ljósmóðir við Háskóla Íslands
verða tengi liðir okkar í þessari mikil vægu rann sókn.
Við hjá Ljós mæðra félagi Íslands bíðum spenntar
eftir því að geta lagt þessa rann sókn fyrir ljós mæður
á Íslandi og hvetjum ykkur allar til þess að gefa ykkur
tíma til þess að taka þátt.
Í febrúar síðastliðnum var stofnuð fagdeild sérfræði
ljósmæðra innan félagsins og var Guðlaug María
Sigurðardóttir kosin formaður hennar. Nú eru 19
ljós mæður sem hafa fengið sér fræði leyfi hjá Embætti
land læknis. Fleiri ljós mæður bíða þess að leyfi þeirra
verði sam þykkt, en bæði hafa Land spítalinn og Heilsugæsla
Höfuð borgar svæðisins boðið upp á náms leiðir
fyrir ljós mæður til að öðlast hæfni til að sækja um
sér fræði leyfi hjá Em bætti land læknis. Það verður
áhuga vert að fylgjast með starfi þessarar fag deildar
til að styrkja okkur sem sér fræðinga í mis munandi
undir greinum ljós móður fræðinnar. Félag heimaþjónustu
ljós mæðra heldur áfram sínu öfluga starfi,
en formaður félags heima þjónustu ljósmæðra er nú
Guðrún Hulda Gunnars dóttir. Fyrir hugaður er fundur
við Sjúkra tryggingar Íslands varðandi endur skoðun
á samningi. Ljósurnar, félag ljós mæðra 60 ára og eldri,
hittast reglu lega og fóru í sína árlegu óvissu ferð
í júní, en þeirri ferð verða gerð betri skil annars
staðar í blaðinu.
Aðalfundur Ljósmæðrafélags Íslands var haldinn
þann 3. apríl síðastliðinn. Á þessum fundi var lögum
félagsins breytt, þar sem kafli um sérstaka Siðanefnd
hjá félaginu var samþykktur. Það er mikilvægt að
við eins og aðrar heilbrigðisstéttir höfum okkar eigin
siða nefnd, þar sem hægt er að taka til skoðunar fagleg
málefni.
Á alþjóðadegi ljósmæðra þann 5. maí héldum við
málþing í Þjóðminjasafni Íslands í samstarfi við Félag
þjóðfræðinga á Íslandi og Náms braut í þjóð fræði við
Háskóla Íslands um með göngur, fæðingar og þjóðfræði,
en Ólöf Ásta Ólafs dóttir ljós móðir skrifar um
mál þingið í blaðinu. Á málþinginu var ný spurningaskrá
um barn eignar ferlið kynnt en hún var opnuð
þann sama dag. Hana má nálgast á sarpur.is undir
flipanum þjóð hættir. Takið endilega þátt í þessari
könnun og hvetjið fólk í kringum ykkur til að gera
slíkt hið sama fyrir komandi kynslóðir.
Ljósmæðrafélagið hélt svo okkar Ljósmæðradag
þann 9.maí í Nauthól þar sem yfir 70 ljósmæður komu
saman og ræddu mikilvægi skráningar út frá ólíkum
sjónarhornum, en fræðsludeginum verða gerð betri
skil í blaðinu.
Þann 30. maí kynntu okkar nýjustu ljósmæður
meistaraverkefni sín. Alltaf jafn skemmtilegur og
áhuga verður dagur, glæsileg umgjörð og fjöl breytt
rannsóknarefni kynnt sem gefur til kynna metnaðarfulla
námsbraut. Í blaðinu er nánari umfjöllun um
meistaraverkefnin.
Í júní fengum við Sigurð Sigurbjörnsson frá Lífeyrisframtíðinni
til að fara yfir lífeyrismál með okkur
en það er mikilvægt kjaramál að huga snemma að
þeim leiðum sem eru okkur færar í þeim málum. Við
viljum jú allar hámarka okkar tekjur eftir starfs lok.
Kynningin var haldin hér í Borgartúni 6, en einnig
streymt á zoom, auk þess sem kynningin var tekin
upp fyrir þær sem ekki komust.
Samstarfið innan BHM hefur verið með svipuðum
hætti og síðustu ár, en óneitanlega er mikil breyting á
daglegum samskiptum þegar flest aðildar félaganna hafa
flutt úr Borgartúni 6. Þá höfum við ásamt for mönnum
Félags íslenskra hjúkrunar fræðinga, Lækna félags
Íslands, Lyfja fræðinga félags Íslands og Sjúkra liða félags
Íslands hist reglu lega, en það hefur verið mikil vægt fyrir
okkur allar að eiga þetta sam starf þar sem við getum
deilt okkar þekkingu og reynslu, enda eigum við mörg
sameigin leg hagsmunamál.
Erlent samstarf hefur verið með hefðbundnum
hætti. Fundur formanna NJF var haldinn dagana fyrir
NJF-ráðstefnuna í Kaupmannahöfn, en sér pistill er
um það í blaðinu. Á NJF ráðstefnunni sem haldin
var á Tivolí hótelinu í Kaupmannahöfn 26.–28. maí
síðast liðinn voru um 1000 ljósmæður saman komnar
frá fjölda landa. 74 ljósmæður komu frá Íslandi og
vorum við þar með þriðja fjöl mennasta landið. Átta
íslenskar ljós mæður voru með eitt eða fleiri erindi og
voru tólf vegg spjöld frá Íslandi. Þær ljós mæður sem
héldu erindi voru Berglind Hálfdáns dóttir, Elsa Ruth
Gylfa dóttir, Edythe Mangindin, Embla Guðmundsdóttir,
Emma Marie Swift, Hilda Guðný Svavars dóttir,
Hilda Friðfinns dóttir og Sigfríður Inga Karls dóttir. Við
íslenskar ljós mæður getum sannar lega verið stoltar
af okkar framlagi.
Það hefur verið mikil umræða bæði á fundum
EMA og ICM vegna breytinga á Evrópu reglu gerðinni
um menntun ljósmæðra og töluverð vinna farið í að
móta sameiginlegar tillögur að breytingum, en EMA
og ICM hafa verið í náinni sam vinnu vegna þessa.
Aðal fundur EMA verður haldinn í Riga á Eistlandi
í haust, en það hafa verið haldnir tveir raf rænir fundir
í vetur, vegna þeirra breytinga sem fyrir hugaðar eru
á Evrópu reglu gerðinni um ljós mæður. Menntunar ráð-
stefnan verður síðan haldin á Möltu í október. ICM
hefur ein göngu haldið raf ræna fundi í ár sem hefur
verið mjög kær komið enda mun auð veldara fyrir
aðildar löndin að hafa full trúa á fundunum þegar þeir
eru raf rænir, bæði þegar Evrópu deildin hefur fundað
sem og þegar alþjóð legir fundir hafa verið haldnir. Rafrænar
atkvæða greiðslur hafa síðan verið haldnar eftir
á. Þess má geta að á síðasta Evrópu fundinum kynnti
Berglind Hálfdáns dóttir rann sóknir sínar og sam starfsfélaga
um „free birth“ fæðingar hér á landi. Næsti
stað fundur ICM verður í Lissabon í júni árið 2026
í tengslum við næstu ICM ráðstefnu.
Það eru spennandi tímar framundan hjá Ljósmæðrafélaginu,
þótt við séum enn í óvissu varðandi
húsnæðismál og stefnan er tekin á blómlegt starf
næsta vetur. Strax í haust verður námskeiðið Þegar
fjöl skylda fæðist haldið og áfram munum við nota
tæknina og halda rafræna fræðslufundi.
Vinna er hafin við að uppfæra smáforrit félagsins
Fylgja og við hlökkum mikið til þegar það verður
komið í fulla virkni aftur. Hægt er að sækja for ritið
bæði fyrir Apple og Android síma og nálgast aðgangs
orðið hjá félaginu. Síða félagsins ljosmodir.is var
upp færð af Hug smiðjunni með góðri aðstoð Gauta
Skúla sonar hjá Visku og tókst sú vinna frábær lega vel.
Við erum gríðar lega stolt af því að ljosmodir.is fékk
íslensku vef verð launin í flokki sam félags verkefna.
Að lokum minnum við á nýja heimasíðu Ljósmæðrafélagsins
sem loksins er komin í loftið. Allar
ábendingar um efni sem á heima þar inni eru vel
þegnar, því þetta er jú heimasíða okkar allra.
