Þrítugasta og fjórða alþjóðaráðstefna Alþjóðasamtaka ljósmæðra (ICM) var haldin í Lissabon í Portúgal dagana 14.–18. júní 2026 og sóttu hana yfir 3.000 ljósmæður, rannsakendur, kennarar, stefnumótendur og aktivistar frá 129 löndum. Yfirskrift ráðstefnunnar var „One Million More Midwives“, til að undirstrika alvarlegan og brýnan alþjóðlegan skort á ljósmæðrum og nauðsyn á aukinni fjárfestingu í ljósmæðrastéttinni.
Ég hafði í marga mánuði hlakkað til að fara á ráðstefnuna og var búin að velja mér þá fyrirlestra sem ég ætlaði að hlusta nokkru áður, en úrvalið var mikið og fjölbreytt. Stuttu fyrir brottför hafði Unnur Berglind samband við mig og spurði hvort ég gæti hugsað mér að vera fánaberi fyrir hönd íslenskra ljósmæðra? Fyrsta sem ég hugsaði var að það gæti ég alls ekki gert. Fyrst af öllu væri ég nýútskrifuð og reynslulítil ljósmóðir, en svo er ég líka bara nýorðin Íslendingur, en ég fékk íslenskan ríkisborgararétt á svipuðum tíma og ljósmæðrastarfsleyfið. Unnur Berglind hvatti mig þá til dáða og sagði að það væri táknrænt að velja nýútskrifaða ljósmóður þar sem við værum ljósmæður framtíðar. Því gat ég ekki verið ósammála og eftir frekari hvatningu frá vinkonum mínum ákvað ég að þiggja hennar fallega boð.
Daginn fyrir opnunarhátíð ráðstefnunnar hittumst við fánaberar frá 120 löndum til að æfa okkur fyrir fánaathöfnina. Við tókum fánann okkar og röðuðum okkur svo upp í stafrófsröð. Fyrir framan mig var ljósmóðir frá Ungverjalandi sem hefur komið 17 sinnum til Íslands, er mikill aðdáandi Íslands og hún var með lundamynd sem bakgrunn í símanum sínum. Fyrir aftan mig var ljósmóðir frá Indlandi sem sagði mér að ljósmóðirin sem hefði átt að vera fánaberi fyrir Indlands hönd hefði fengið höfnun á vegabréfsáritun á síðustu stund. Þá kom einnig í ljós að tugum ljósmæðra frá Afríku og Asíu hafði verið meinað að koma til Portúgal til að sækja ráðstefnuna. Ég horfði í kringum mig á alla þessa fána og hugsaði hvað það hefði verið auðvelt fyrir mig að ferðast til Portúgal. Það var enginn sem efaðist um hvort ég kæmi hingað á réttum forsendum og leiðin fyrir mig var greið. Margar ljósmæður með mikla reynslu af ljósmóðurstarfinu, framtíðarljósmæður sem starfa á svæðum þar sem ungbarna- og mæðradauði er sem hæstur, gátu ekki verið með okkur og varpaði það skugga á annars frábæra ráðstefnu.
Á opnunarhátíðinni söfnuðumst við fánaberarnir aftur saman, fórum í stafrófsröð og vorum tilbúnar með fána okkar lands til að hefja fánaathöfnina. Það var satt að segja svolítil spenna í loftinu en ég gat ekki hugsað mér betri stað til að vera á, með smá kvíða í maga, en umkringd hundruð ljósmæðrum. Við hvöttum hvor aðra, æfðum okkur saman að veifa fánum og tókum margar myndir. Mikið var hlegið í röðinni. Svo kom stóra stundin. Það var magnað fyrir mig að labba inn í salinn með íslenska fánann. Ég fann í hjartanu hvað það var mikill heiður fyrir mig að fá að vera fánaberi fyrir hönd íslenskra ljósmæðra og er ég innilega þakklát fyrir þessa dýrmætu reynslu. Í kjölfar opnunarhátíðarinnar fylgdu síðan fjórir stórkostlegir og lærdómsríkir ráðstefnudagar. Fjallað var um mæðra- og nýburavernd, kyn- og frjósemisheilbrigði, menntun ljósmæðra, forystuhlutverk, starfsþróun, lög og reglur og auðvitað um kvenmiðaða þjónustu. Einnig var rætt um mikilvægt hlutverk ljósmæðra í að efla heilbrigðiskerfið sjálft, bregðast við mannúðarkrísum, stuðla að jafnrétti kynjanna og bæta heilsu mæðra, nýbura og fjölskyldna um allan heim. Með fyrirlestrum, vinnustofum, pallborðsumræðum og kynningum á rannsóknum var nýjustu þekkingu og reynslu miðlað. Ráðstefnunni lauk með skýru ákalli til stjórnvalda og heilbrigðisyfirvalda um að efla og styðja við ljósmæðrastéttina á heimsvísu.
Á ráðstefnunni áttaði ég mig á hvað okkar barneignarþjónusta á Íslandi er á margan hátt til fyrirmyndar, þótt vissulega getum við haldið áfram að læra og bæta okkur. Aðgengi að gjaldfrjálsri barneignarþjónustu í höndum ljósmæðra sem er byggð á þörfum fjölskyldna er alls ekki sjálfgefin. Við getum verið þakklát fyrir þær ljósmæður sem voru frumkvöðlar þess tíma og byggðu upp þessa þjónustu. Þann baráttuanda finnur maður enn þá í dag þegar maður er umkringdur íslenskum ljósmæðrum. Í heildina vorum við hér um bil 30 ljósmæður frá Íslandi sem fórum saman á ráðstefnuna og góður andi var í hópnum. Nokkrar íslenskar ljósmæður voru með veggspjöld, vinnustofur og munnlega kynningu og var ég mjög stolt af því að tilheyra þessum frábæra hópi. Mig langar sérstaklega að nefna Emmu M. Swift, en hún var ein af ljósmæðrunum á stóra sviðinu sem fjölluðu um umönnunarlíkön í ljósmóðurfræði. Hún benti á mikilvægi samstarfs á milli heilbrigðisstétta og lýsti því hvernig íslenskum ljósmæðrum tókst að fá leyfi hjá hinu opinbera til þess að opna tvö fæðingarheimili á síðustu tíu árum og ég veit að það voru margir sem fengu gæsahúð við að hlusta á hana.
Það var þó ekki eingöngu ráðstefnan sjálf sem veitti innblástur. Lissabon er líka gríðarlega skemmtileg og falleg borg. Við fengum sól alla dagana, ég fór til dæmis í sólseturssiglingu, í Tuktuk ferðalag í kringum Lissabon, var með fjórum góðum ljósusystrum í ferðinni og ég naut lífsins í botn. Þetta var yndislegt ferðalag og besta leiðin til að ljúka mínu fyrsta ári sem útskrifuð ljósmóðir. Ferðin var nærandi og styrkti og stækkaði mitt ljósmóðurhjarta.