Lykkja fyrir lykkju

Handverk eða handavinna fær sérstaka umfjöllun í jólablaðinu að þessu sinni og leituðum við í ritnefndinni því til nokkurra ljós-mæðra sem allar eru annálaðar handavinnukonur. Þær voru beðnar um að segja frá reynslu sinni af því að gera handavinnu og velta fyrir sér tengslum handavinnu við ljósmóðurstarfið.

Ætli það sé tilviljun að orðið prjón innihaldi hið forna orð úr sanskrít yoni (jóní)? Líklega, en það er að minnsta kosti skemmtileg tilviljun. Yoni merkir nefni-lega bæði leg og vulva og móðurlífið allt, uppsprettu lífsins sem og hina helgu uppsprettu sköpunarkraftsins.

Ljósmæður prjóna mikið og mér finnst eins og það sé ekki tilviljun. Það er eitthvað við flæðið og taktinn og þolinmæðina sem er auðvelt að tengja við störf ljósmæðra. Lykkja fyrir lykkju, hríð fyrir hríð – þannig tökumst við á við sérhvert verkefni sem oft virðist í upphafi óyfirstíganlegt, en tekur að lokum enda með þolinmæði og þrautseigju. Það er hægt að prjóna og samtímis halda athygli við það sem er að gerast í umhverfinu og mörgum finnst jafnvel eins og athyglisgáfan aukist þegar haldið er á prjónum, til dæmis þegar hlustað er á fyrirlestur, horft á sjónvarp eða setið yfir konu í fæðingu.

Sjálf hef ég prjónað frá því að ég var barn. Oft fundið knýjandi þörf til þess að prjóna á hverjum degi en líka farið í gegnum tímabil þar sem ég hef ekki tekið upp prjóna mánuðum saman. Ég hef tilhneigingu til að prjóna sama stykkið nokkrum sinnum, þá kannski í ólíkum litum og hef stundum skammast mín fyrir þessa endurtekningu, fundist eins og ég sé ekki nógu hug-myndarík eða skapandi handavinnukona. Það að prjóna hefur nefnilega fyrir mér ekki endilega verið þörfin fyrir að skapa eitthvað fallegt heldur frekar einhvers konar hugleiðsla – flæði, taktur og tilfinning en líka „bestun“ á tíma sem annars færi til spillis.

Eitt sinn þegar ég lenti í alvarlegu atviki í vinnunni fékk ég hvatningu frá einni ljósmóður til að gefa mér tíma til að prjóna dagana á eftir. „Það hjálpar huganum að vinna úr reynslunni með því að nota hendurnar á þennan hátt, svissa á milli heilahvela – þú veist, eins og EMDR-meðferð,“ sagði hún. Þegar hún svo sá svipinn á mér bætti hún við „Ég er ekki að grínast!“ Ég veit vel og hef fundið á eigin skinni að prjónaskapur getur haft róandi áhrif á taugakerfið en ég hafði aldrei heyrt um það að hann gæti í raun og veru verið therapjútískur í úrvinnslu á erfiðum tilfinningum. Þetta vakti svo sannarlega forvitni mína og ég ákvað að nýta tækifærið nú í þessari umfjöllun Ljósmæðrablaðsins um prjónaskap og athuga hvort fyndust rannsóknir um efnið. Það skal tekið fram að um er að ræða feimnislegt innlit inn í þennan kima vísindanna og alls ekki um tæmandi umfjöllun að ræða.

Að prjóna sig í gegnum áföll?

En hvað er EMDR meðferð? EMDR er sérstök tækni sem nýtur vaxandi vinsælda í ýmiskonar áfallameð-ferðum. Meðferðin byggir á þeirri hugmyndafræði að áföll geti setið föst í taugakerfi fólks og haft bæði bein og óbein áhrif á líðan þeirra og heilsu. Skammstöfunin stendur fyrir „Eye Movement Desensitization and Reprocessing“ og vísar til tvíhliða áreitis (e. bilateral stimulation) frá hægri til vinstri sem meðferðaraðili notar um leið og hann leiðir skjólstæðinginn í gegnum áfallið skref fyrir skref. Tvíhliða áreiti getur til dæmis verið að fylgja eftir fingri sem hreyfður er frá hægri til vinstri með augnhreyfingum. Einnig er stundum notast við létt bank á sitt hvort hnéð til skiptis eða í lófa þess sem þiggur meðferðina. Talið er að meðferðin geti hleypt af stað úrvinnslu minninga í heilanum og í taugakerfinu og stuðlað að hreyfingu þeirra yfir í venjulegt minni (1, 2). Fjöldi rannsókna hafa verið gerðar á gagnsemi EMDR-meðferða en í þessari yfirferð fannst ekki rannsókn um sambærileg áhrif prjónaskaps enda mikilvægur hluti meðferðarinnar að vera leiddur í gegnum áfallið af vönum meðferðaraðila á sama tíma. Á hinn bóginn er auðvelt að ímynda sér að prjónaskapur geti á sambærilegan hátt veitt rými fyrir hugræna úrvinnslu þar sem í honum felst tvíhliða örvun eins og EMDR meðferðin byggir á.

Þegar rannsóknir sem gerðar hafa verið á áhrifum handavinnu á heilsu og líðan fólks eru skoðaðar, kemur einmitt í ljós að nánast í þeim öllum er sú niðurstaða dregin að hannyrðir séu róandi, slakandi og streitu-losandi (3, 4). Handavinnufólk lýsir því gjarnan að þegar unnið er að handavinnu aukist einbeiting og hugurinn leiti þá síður í kvíðatengdar hugsanir. Við það skapast hugarró og hvíld frá erfiðleikum og vanda-málum eða rými til að leysa úr þeim. Áhrifunum er oft lýst á svipaðan hátt og hugleiðslu (3, 5). Þá er algengt að fólk prjóni sér til dægrastyttingar og oft í félags-legu samhengi. Í stórri rannsókn þar sem 3514 manns svöruðu spurningum um hvers vegna þau prjónuðu kom fram fylgni milli þess hversu oft í viku þátt-takendur prjónuðu og því hvernig þeir mátu líðan sína og tilfinningar, sérstaklega þegar kom að því að finna ró, hamingju, minni depurð og kvíða og aukið sjálfstraust. Einnig var fylgni milli prjónastunda og því hversu mikil áhrif handavinnufólk taldi prjónaskap hafa á flæði hugsana, úrlausn vandamála, minni og einbeitingu. Sumir lýstu því hvernig það að prjóna eina lykkju í einu vitandi að úr verði tilbúin flík hjálpaði þeim að hugsa í skrefum þegar erfiðleikar steðja að í lífinu sjálfu. Að taka eitt skref í einu, dag fyrir dag eða jafnvel mínútu fyrir mínútu og vita að að lokum komist þau í gegnum erfiðleikana (5). Þá leiddi slembuð saman-burðarrannsókn sem framkvæmd var í kvennafangelsi í ljós marktækan mun á streitu þeirra fanga sem raðað var í pjónahóp, borið saman við viðmiðunarhóp sem ekki prjónuðu (4).

Við ljósmæður þekkjum vel umræðuna um hvort æskilegt sé að prjónað sé í vinnunni og sitt sýnist hverjum. Í því samhengi var áhugavert að rekast á rannsókn þar sem sett var á laggirnar prjónaverkefni fyrir hjúkrunarfræðinga sem störfuðu á krabbameinsdeild. Markmiðið var að kanna möguleg áhrif slíks verkefnis á kulnunareinkenni og samkenndarþreytu (e. compassion fatigue). Komið var upp aðstöðu fyrir hjúkrunar-fræðingana á vaktinni til að setjast niður og prjóna í hléum og þegar verkefni vaktarinnar reyndust krefjandi. Hjúkrunarfræðingarnir prjónuðu litla ferninga sem síðan voru saumaðir saman þegar verkefninu lauk og verkið var hengt upp á deildinni. Spurningalistar voru lagðir fyrir hjúkrunarfræðingana fyrir og eftir, en prjónaverkefnið stóð yfir í sex vikur. Í lok verkefnisins kom í ljós marktæk minnkun á kulnunareinkennum og vísbendingar um jákvæð áhrif á samkenndarþreytu (6). Þetta er lítil rannsókn sem nær yfir stutt tímabil, en til umhugsunar að prjónaskapur í vinnupásum geti haft jákvæð áhrif á líðan starfsfólks og jafnvel samkennd. Ekki minni maður en Albert Einstein er sagður hafa sest niður og prjónað á milli verkefna til að róa taugarnar og hreinsa hugann, á milli þess sem hann spilaði á fiðlu, svo hver veit nema prjónið hafi haft sitt að segja í þróun afstæðiskenningarinnar.

Þó ekki hafi fundist rannsókn um prjón sem ígildi EMDR meðferðar þá virðast jákvæð áhrif handavinnu á líf og líðan vera ótvíræð og algengt að fólki finnist prjónið losa um hugsanir og tilfinningar. Ég er sann-færð um að ráðið sem ljósmóðirin gaf mér um að gefa mér tíma til að prjóna eftir að hafa lent í erfiðu atviki hafi hjálpað og er ég henni afar þakklát fyrir það.

Ég var að ljúka við að prjóna mér eldrauða peysu, fékk skyndilega löngun til þess eins og gerist stundum með prjónaverkefni og var ekki í rónni fyrr en hún var tilbúin. Þá beið peysan reyndar í þrjár vikur áður en ég hafði mig í að ganga frá endum. Á meðan ég prjónaði peysuna velti ég því fyrir mér af hverju talað er um rauðan þráð þegar eitthvað er gegnum gangandi eða eins og stef á lífsins leið. Ráf um lendur veraldarvefsins leiddi mig á slóðir Biblíunnar en þar sem ég sat eina nóttina og saumaði konu eftir fallega fæðingu blasti við mér annar rauður þráður. Ég hafði ekki velt því fyrir mér fyrr en þegar nálin er dregin í gegnum mjúka vefi fæðingarvegsins dregur þráðurinn í sig djúprauðan lit. Einn af rauðu þráðum ljósmóðurstarfsins, hugsaði ég með mér. Lykkju fyrir lykkju.

Heimildir

1. Van der Kolk B. Body keeps the score: Mind, brain and body in the transformation of trauma. New York: Penguin Books Ltd; 2015.
2. EMDR Ísland. Um EMDR meðferð. Sótt á: https://www. emdr.is/um-emdr
3. Le Lagadec D, Kornhaber R, Johnston-Devin C, Cleary M. Healing stitches: A scoping review on the impact of needlecraft on mental health and well-being. Issues in mental health nursing. 2024 Jul 15;45(10):1097-1110. doi: org/10.1080/01612840.2024.2364228.
4. Sarah M. Effect of Hook/knitting activities against decreased stress levels in class II-A medan women´s laps. Science Midwifery. 2018 Oct;7(1):11-14. Aðgengilegt á: https://www. midwifery.iocspublisher.org/index.php/midwifery/article/ view/12 (Accessed: 11December2025).
5. Riley J, Morris C. The benefits of knitting for personal and social wellbeing in adulthood: findings from an international survey. British journal of occupational therapy. 2013;76:50-57. doi: 10.4276/030802213X13603244419077
6. Andreson LW, Gustavson CU. The impact of a knitting intervention on compassion fatigue in oncology nurses. Clinical Journal of Oncology Nursing. 2016;20(1):102-104. doi: org/10.1188/16.CJON.102-104.

Hugurinn er þar sem prjónarnir eru - Bjarney Hrafnberg

Fyrir mér er handavinna eins og meðferð. Alltaf eitt-hvað nýtt til að hlakka til og endalausir möguleikar. Handavinna hefur fylgt mér frá upphafi lífs míns. Ég horfði á mömmu og aðrar konur í sveitinni vinna með höndunum; prjóna peysur, sokka, vettlinga, dúka og fleira en líka sauma og sníða föt og annað til heimilisins. Það er mikið af handavinnukonum í fjöl-skyldunni minni og þegar ég var lítil fannst mér það töfrum líkast að horfa á flíkur verða til.

Ég held ég hafi gaman af flestri handavinnu; fata-saum, bútasaum, krosssaumi og allskonar saumum en í dag geri ég mest af því að prjóna. Mig minnir að ég hafi verið um sex ára gömul þegar ég lærði að prjóna og tólf þegar ég prjónaði fyrstu peysuna mína sem var jólagjöf fyrir bróður minn sem þá var sex ára.

Ég hef alltaf prjónað mikið heima. Í grunnskóla man ég ekki eftir að hafa prjónað mikið en eftir að honum lauk hef ég prjónað mig í gegnum öll skólastigin og í dag prjóna ég líka í vinnunni þegar tími gefst, jafnvel þó aðeins sé tími fyrir nokkrar lykkjur í einu.

Prjónar hafa alltaf gefið mér ró og frið og virkað eins og hugleiðsla fyrir mig. Hugurinn er þar sem prjónarnir eru, að fylgja uppskrift, mynstri eða bara gera það sem mig langar til og það hvílir mig frá amstri dagsins. Það er taktur í prjónunum sem róar tauga-kerfið þegar þeir tifa í höndunum á mér og mér leiðist aldrei með skemmtileg verkefni í höndunum. Fyrir mig eru prjónar og allt sem þeim fylgir meðferð, úrvinnsla og ég hef stundum sagt að handavinna sé mín vörn við þunglyndi og kvíða. Heima á ég prjónahorn, stað sem er þægilegur og rólegur og á meðan ég prjóna hlusta ég ýmist á sögur eða tónlist.

Mér finnst líka mjög gaman að fylgjast með og tala um það sem aðrir eru að prjóna. Skemmtilegar og fræðandi umræður skapast og félagsskapurinn yndis-legur og nærandi. Fyrir mig er dásamlegt að skoða og sjá tjáninguna og listina sem verkefnin lýsa. Mér finnst best að vera með mörg verkefni í gangi í einu, sum einföld og önnur flókin. Það fer svo eftir því hvernig mér líður hvaða verkefni ég vel að prjóna hverju sinni. Mér finnst mjög gaman að velja ný verkefni, finna uppskriftir á mismunandi tungumálum eða nota mínar eigin hugmyndir, velja garn og liti. Það er heilandi að sjá svo flíkina verða til, verða að veruleika. Mögulega hægt að horfa á þetta ferli eins og fæðingu, eitthvað sem byrjar í óvissu um framhaldið en endar með stolti yfir útkomunni. Ég hef mjög gaman af því að undirbúa peysur sem engin skráð uppskrift er að, finna garn sem mig langar að prjóna hugarpeysuna úr, reikna út stærð og lykkjufjölda, setja niður liti og skemmtilegast er að búa til mynstrið á meðan peysan prjónast. Mér finnst bæði gaman að prjóna flókin mynstur með mörgum litum og einlit munstur með köðlum eða annarskonar prjónaaðferðum og held að það sé hreinlega nauð-synlegt að heilinn fái ný og ný verkefni og þrautir til að glíma við.

Mér finnst notalegt að prjóna í setustofunni í vinnunni og hef stundum tekið prjónana inn með mér í yfirsetur, það þarf samt að vera eitthvað einfalt og lítið svo athyglin sé á réttum stað. Mér og skjól-stæðingunum hefur þótt það notalegt og skemmtilegar umræður hafa skapast um prjónana.

Í heildina gæti ég sagt að fyrir mér sé handa-vinna samhæfing huga og handa, einbeitingarþjálfun og núvitund, líkt og jógaiðkun. Ég velti prjónaskap og áhrifum hans mikið fyrir mér þegar ég var í sálgæslu-námi síðastliðinn vetur og komst að þeirri niðurstöðu að prjón gæti hjálpað fólki sem lendir í áföllum með því að róa taugakerfið, skapa stöðugleika, efla tilfinninga-stjórn, byggja upp sjálfstraust og opna öruggt rými fyrir úrvinnslu. Ég er staðráðin í því að halda áfram að prjóna eins lengi og ég þarf á því að halda.

Prjónandi ljósmóðir - Ásta Hlín Ólafsdóttir

Ég hef verið með eitthvað á prjónunum frá því ég var lítil stelpa og eiginlega fékk ég prjónaáhugann með móðurmjólkinni. Mér finnst ég alltaf hafa kunnað að prjóna, man í raun ekki eftir því að hafa lært það. Ég býst við að mamma hafi kennt mér það og svo fékk ég góða þjálfun í handavinnu í Árbæjarskóla. Ég er alin upp við prjónaskap og man ekki eftir mömmu án þess að vera með fleiri en eitt prjónaverkefni í gangi. Hún hefur alltaf verið mín stoð og stytta þegar kemur að prjónaskap og bjargað þó nokkrum verkefnum þegar ég hef orðið strand og rakið upp fyrir mig þegar mér hefur fundist það of sársaukafullt.

Ég prjóna af því að mér finnst það færa mér ró. Prjónið er eitthvað sem hendurnar kunna og felur í sér ákveðinn rythma og endurtekningu sem stillir af hugann. Munsturprjón og flóknari verkefni krefjast einbeitingar og þess að gera bara eitt í einu og verður ósjálfrátt að góðri núvitundaræfingu sem er kærkomið í okkar hraða samfélagi. Að prjóna krefst þolinmæði eins og svo margt í ljósmóðurstarfinu. Kannski má líta á prjónið sem æfingu í þolinmæði, hlutirnir mjakast stundum áfram mjög hægt og stundum aðeins aftur á bak. Það á líka við um fæðingar.

Prjónaskapur getur líka miðlað ró og öryggi. Konur í fæðingu, sem og makar, hafa tjáð sig um að finnast notalegt að hafa prjónandi ljósmóður hjá sér í yfirsetu. Þegar við á getur ljósmóðirin gripið í prjónana. Hún einbeitir sér að prjónunum á sama tíma og hún fylgist með konu í fæðingu með öllum sínum skyn-færum. Með því skapast svigrúm til þess að konan geti fengið að vera meira út af fyrir sig og ekki með neina pressu eða of mikla athygli á sér sem gerir hana meðvitaða um sjálfa sig. Þetta stuðlar svo að því að fæðingarhormónin flæða óhindrað og framgangur fæðingar verður betri. Konan fær næði til að takast á við hríðarnar og nær að gleyma sér án truflunar inn á milli. Hún kannski heyrir dauft taktfast hljóð í prjónum og veit að ljósmóðirin er þarna og fylgist með. Meðan hún prjónar er allt eins og það á að vera. Prjónandi ljós-móðir getur ekki verið að hafa áhyggjur af stöðunni og er heldur ekki að trufla konuna með óþarfa áreiti. Þó hún sé að prjóna þá er hún með athyglina á konunni og getur talað við hana og hvatt hana til dáða þegar þörf er á. Þetta segir okkur að prjónaskapurinn er hliðhollur yfirsetunni sem okkur ljósmæðrum er svo annt um og ætti að vera hvatning fyrir okkur að vera óhræddar við að halda áfram að prjóna.

Ég ætla alla vega að halda áfram að prjóna svo lengi sem ég get og vil, hvar og hvenær sem tæki-færi gefst.

Saumanámskeið í Danmörku - Jóhanna Rut Hafsteinsdóttir

Ég fetaði ekki í fótspor móður minnar, frænku og beggja amma minna sem voru handavinnukennarar. Ég lærði að verða ljósmóðir. En handavinna hefur verið stór partur af mínu lífi undanfarin ár sem áhugamál mitt. Mér finnst mjög gaman að búa eitthvað fallegt til og deila þessu áhugamáli með öðrum. Í ljósmóður-starfinu er nú samt ákveðin handavinna að sinna saumaskap þegar þess er þörf eftir fæðingu. Ég man þegar ég fór á Gynzone saumanámskeið í Danmörku 2023 með fleiri ljósmæðrum af fæðingarvaktinni. Ég sagði mömmu frá þessu ferðalagi, henni fannst það svo spennandi tilhugsun að ég væri að fara á saumanám-skeið í Danmörku og ég held að hún hafi verið smá súr yfir því að ég hafi ekki boðið henni með. Hún spurði hvernig saumanámskeið þetta væri, útsaumur, vél-saumur eða hvað? Það var vægast sagt hlegið þegar hún fattaði hvernig saumanámskeið ég væri að fara á. Við rifjum þetta oft upp og hlæjum mikið.

Mér finnst gott að taka í prjónana á kaffistofunni þegar það er rólegt á vaktinni og eftir vakt til þess að kúpla mig út. Það gefur mér ró og mér finnst ég mjög heppin að eiga áhugamál á fullorðinsárum. Það flæðir örugglega allt í Oxytocini þegar ég prjóna!

Hvers vegna prjóna ég? - María Egilsdóttir

Hvers vegna prjóna ég og hvernig tengist það því að vera ljósmóðir? Að prjóna tengist líklega ljósmóður-starfinu mest þannig að nauðsynlegir eiginleikar sköpunar eru mikilvægir í báðum tilvikum. Að prjóna krefst, eins og ljósmóðurstarfið, einbeitingar, þolinmæði og að geta hugsað út fyrir boxið. Enda leyfi ég mér að fullyrða að lang stærsti hluti ljósmæðra prjóni eða geri aðra handavinnu. Prjónaskapur er einnig eins og flest önnur handavinna, róandi og hjálpar manni að vera í núinu, eins og er svo mikið í tísku.

Ég lærði fyrst að prjóna hjá ömmu minni þegar ég lá í rúminu í marga daga með inflúensu, líklega um 11 ára gömul. Ég man að hún stillti útvarpinu upp á náttborðinu mínu og ég hlustaði á gömlu gufuna og prónaði mér dúkku, á milli þess sem ég svaf og fékk fært í rúmið. Síðan hef ég prufað ýmislegt í handa-vinnu og má þar nefna útsaum, fatasaum og hekl. Prjónaskapur er hins vegar það sem hefur fylgt mér lengst, enda alltaf hægt að grípa í prjónana hvar og hvenær sem er. Ég tók eftir því fyrir nokkrum árum að ég er alltaf með eitt lítið verkefni á mér hvert sem ég fer. Ef ég hef prjónana með mér, þá er ég til dæmis ekkert að pirra mig á því að þurfa að bíða. Líklega er þetta eins konar öryggistæki fyrir mig, rétt eins og snuð hjá börnum.

Eitt sinn var ég að aðstoða vinkonu mína í heima-fæðingu út í sveit fyrir norðan. Þegar ég kom á staðinn læddist ég inn í stofuna og lét lítið fyrir mér fara þar sem mitt hlutverk var fyrst og fremst að vera til staðar. Auðvitað hafði ég prjónana með mér. Þar sem ég sat í sófanum og fylgdist með konunni í baðinu takast á við fæðinguna á stofugólfinu, fór ég ósjálfrátt í það að keppast við að prjóna í takt við hríðarnar. Hvað gat ég farið margar umferðir milli samdrátta? Eðlilega fækkaði umferðunum sem ég komst á milli hríða þegar leið á fæðinguna, en ég hélt sömu iðju þegar leið að rembing, þá fór ég að telja umferðir í rembingnum. Maður er náttúrulega eitthvað galinn! Fæðingin gekk eins og í sögu og ég lagði frá mér prjónana á viðeigandi tímapunkti til að aðstoða við fæðinguna.

Ég hef einnig tekið með mér prjóna inn á fæðingar-stofu í sjúkrahúsumhverfi, þar sem stefnir í langa yfir-setu. Upp í hugann kemur par, þar sem ég fann að það veitti þeim ró og öryggi að sjá ljósmóðurina sitja og gera handavinnu, í stað þess að horfa í sameiningu á þennan blessaða mónitor. Reynd ljósmóðir getur nefnilega líka hlustað á hjartslátt barnsins til að meta líðan þess.

Þegar ég flutti frá Akureyri fyrir nokkrum árum, þá hóf ég störf á meðgöngu- og sængurkvennadeild Landspítalans. Ég hafði ákveðið eftir eina morgun-vaktina að koma við í prónabúð á heimleiðinni. Þegar ég steig inn í bílinn eftir erilsama vakt, þar sem ég hafði varla sest niður, rauk úr höfðinu á mér og ég var viss um að ég hefði örugglega gleymt einhverju eða ekki náð að sinna vinnunni minni nógu vel. En ég brunaði nú samt í prjónabúðina og þegar þangað kom sátu nokkrar konur ásamt eigandanum í rólegheitum og prjónuðu. Eigandinn leit upp þegar ég kom inn í búðina og sagði við mig í rólegheitum að kippa endilega í sig ef ég þyrfti hjálp. Ég hugsaði með mér: vá hvað þetta er notaleg vinna og ég dauðöfundaði hana. Þegar ég kom heim sagði ég við manninn minn að ég vildi eignast litla prjónabúð, mig langaði að vinna svona vinnu. Þetta gæti ekki verið mjög stressandi starf og ekki mikið drama ef maður gerði mistök í þessari vinnu.

Um áramótin 2023 minnkaði ég við mig vinnuna á fæðingarvaktinni á Landspítalanum til að ráða betur við vaktirnar þar. Í mars var mér hins vegar farið að leiðast, þar sem ég átti nú aukatíma sem ég vissi ekki hvað ég vildi gera með. Fyrir algjöra tilviljun ráfaði ég ásamt vinkonu minni inn í nýja prjónabúð sem var ný búið að opna. Ég hafði einhverra hluta vegna haft neikvæða hugmynd um þessa nýju búð án þess að hafa stigið þar inn fæti. Ég þurfti auðvitað að éta ofan í mig mína fyrirfram ákveðnu skoðun, því við okkur blasti björt og falleg handavinnubúð með alls konar fíneríi. Ég kannaðist við einn starfsmanninn frá hinum og þessum prjónaviðburðum og óskaði henni til hamingju með þessa fallegu búð. Þá heyrist í vinkonu minni „María þú átt að vinna hér“ og ég horfði á starfsmanninn og sagði við hana meira í gríni en alvöru; Get ég fengið vinnu hérna? Mér til undrunar svaraði hún að bragði „myndirðu vilja það?“ Þetta kom flatt upp á mig, en ég spurði svo í einlægni hvort þær vantaði aðstoð? Nokkrum mínútum síðar fór ég út með vinnu í prjónabúð. Svo glöð að þurfa ekki að kaupa mína eigin og reka hana sjálf. Þar hef ég nú starfað í afleysingum í nær þrjú ár og ég elska það.

Fljótlega komst ég að því að það að vinna í prjónabúð er auðvitað mikið þjónustustarf líkt og ljósmóðurstarfið. Að geta lesið í einstaklinginn og hvernig þú nálgast hann skiptir öllu máli fyrir jákvæða upp-lifun og góða útkomu. Það þarf nefnilega oft svo lítið til þess að gleðja eða veita fólki stuðning. Ég hef góða reynslu af því að þessir litlu hlutir, eins og að bjóða buguðum maka kaffibolla eða ristað brauð geta skipt sköpum. Rétt eins og að bjóða þreyttum foreldrum að taka barnið fram í nokkrar klukkustundir á næturvakt. Barnið sofnar nánast undantekningarlaust og víta-hringur streitu og áhyggjuhugsana hjá nýbökuðum foreldrum nær að snúast í rétta átt. Oft eru það þessir litlu einföldu hlutir sem standa upp úr fyrir einstaklinginn.

Þar sem draumur minn um að starfa í prjónabúð varð að veruleika er minn næsti draumur tengdur prjónaskap: að við ljósmæður hittumst reglulega með handavinnu, yfir kaffi og góðu spjalli. Við erum svo margar með þetta dásamlega áhugamál, prjónaskap og handavinnu og ég er þess fullviss að slík núvitund geti sameinað okkur og veitt stuðning. Ég sé fyrir mér að slík samvera gæti verið tvisvar í mánuði á tilsettum fyrirfram ákveðnum stað, ekkert vesen og bara að mæta. Ég held að við sitjum oft einar heima á frídögum og væri þá ekki tilvalið að hafa einhverja góða ljósmóður til að spjalla við um starfið eða sjálft lífið og tilveruna. Ég býð mig fram til að skipuleggja slíkar samverustundir – ef vilji er fyrir hendi er auðvelt að hóa í mig.

Góðar prjónastundir